5sيك كار تيمي است كه شامل اصول بـه ظـاهـر بسيار ساده و پيش پا افتاده ميباشد كه بدون رعايت آنها ، محيط كـاري نـامنظم، گيج كننده، خستـه كننده و با بازدهي بسيار پائين خواهيم داشت .
5s مخفف پنج اصل مي باشد كه در ابتداي شروع كايزن بايستي رعايت گردد. اين اصول عبارتند از:
1- تـــشخيص seiri (جداكردن اقلام غير لازم و دور ريختن آنها)
2- تـــرتيب seiton (مرتب كردن اقلام بنحوي كه به آساني بتوان بدان دست يافت)
3- تـــنظيف seiso (تميز كردن محيط كار بطوريكه، هيچ جاي كثيف نباشد)
4- تـــثبيت Seiketsu ( نگهداري همه چيز در وضعيتي سامان يافته)
5- تـــكليفshitsuke ( عادت به انجام هر كاري به نحو صحيح)
قدم اول تــشخيص seiri))
در معناي گسترده بهمعناي مرتب كردن اشياء بر اساس قواعد و يا اصولي معين است.
تشخيص اقلام ضروري از غير ضروري بر اساس اولويتها
شناسايي اقلامي كه نياز به تعمير دارند.
مشخص كردن اقلام مذكور با بر چسب زرد و قرمز
2- قدم دوم تــرتيـب seiton))
نظم و ترتيب يعني قراردادن اشيا در مكانهاي مناسب به نحوي كه بتوان از آنها به بهترين وجه استفاده كرد.
نظم و ترتيب راهي است براي يافتن و به كار بردن اشياي مورد نياز بدون انجام جستجوهاي بيهوده.
هنگامي كه هر چيز، با توجه به كاركرد آن، و با در نظر گرفتن كيفيت و ايمني كار، در جاي مناسب و مشخص قرار داشته باشد، محل كار همواره منظم و مرتب خواهد بود.
3- قدم سوم تــنظيفseiso) )
تنظيف در معناي عام كلمه، همان تميز كردن اشياست.
تنظيف از ديدگاه 5S عبارت است از دور ريختن زوايد و پاكيزه كردن اشيا از آلودگيها و مواد خارجي.
تنظيف از ديدگاه 5Sنوعي بازرسي است.
4- قـدم چـهارم تــثبـيت Seiketsu))
تثبيت از ديدگاه 5S ، عبارت از كنترل و اصلاح دائمي مراحل تشخيص، ترتيب و تنظيف است.
تثبيت هم شامل پاكيزگي و نظافت شخصي و هم دربرگيرنده محيط كار است .
5- قـدم پنجـم تــكليـف shitsuke))
تكليف در معناي عام عبارت از آموزش و توانايي بر انجام وظيفهميباشد. هر چند كه اين وظيفه كاري دشوار باشد.
از ديدگاه 5S تكليف به معني ايجاد توانايي لازم براي انجام امور به شيوه مطلوب و مورد نظر است.
جهت نهادينه نمودن فرهنگ پاكيزگي در محيط كارمـيتـوان يـك روز در مـاه، يـك سـاعت در هفـته و يا هر زمان ديگري در ساعت كـاري سازمـان را به نـام روز 5S نامگذاري نمود.